37 1 . سخنان اصحاب صحيفهء ملعونه هنگام مرگ 2 . تفصيل قضيّهء مرگ ابو بكر 1 . سخنان اصحاب صحيفهء ملعونه هنگام مرگ : سخنان معاذ بن جبل هنگام مرگ ، سخنان ابو عبيدهء جراح و سالم هنگام مرگ ، سخنان ابو بكر هنگام مرگ ، سخنان عمر هنگام مرگ ، تأييد اين حديث از سوى امير المؤمنين عليه السّلام . 2 . تفصيل قضيّهء مرگ ابو بكر : ظهور پيامبر و امير المؤمنين عليهما السّلام هنگام مرگ ابو بكر ، سخنان ابو بكر با عمر هنگام مرگ ، اقرار ابو بكر به ورود در تابوت جهنم ، لعن عمر از لسان ابو بكر ، ارتباط امير المؤمنين عليه السّلام با پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بعد از رحلت آن حضرت ، ارتباط ملائكه با غير انبياء عليهم السّلام ، تأييد دوم اين حديث از سوى امير المؤمنين عليه السّلام ، ارتباط ائمه عليهم السّلام با ملائكه ، مرگ اصحاب صحيفه و يارانشان بر جاهليّت . 1 سخنان اصحاب صحيفهء ملعونه « 1 » هنگام مرگ « 2 » سخنان معاذ بن جبل هنگام مرگ ( 1 ) ابان مىگويد : از سليم بن قيس شنيدم كه مىگفت : از عبد الرحمن بن غنم ازدى

--> ( 1 ) اصحاب صحيفهء ملعونه همان پنج نفرى هستند كه در حجة الوداع در بين خود معاهدهاى نوشتند و امضا كردند كه اگر پيامبر كشته شد يا از دنيا رفت نگذارند خلافت به اهل بيتش برسد ، و آنها عبارتند از : ابو بكر ، عمر ، معاذ بن جبل ، ابو عبيدهء جراح ، سالم مولى ابى حذيفه . در اين باره به حديث 4 در ص 232 همين كتاب مراجعه شود ، و نيز در مورد ساير آنچه اصحاب صحيفه هنگام مرگ گفتهاند به بحار : ج 8 قديم ص 196 باب 18 مراجعه شود . ( 2 ) مناسب است در اينجا حديثى كه در مناقب ابن شهرآشوب : ج 3 ص 212 آمده ذكر شود : امام باقر عليه السّلام در بارهء اين آيه كه و كَذلِكَ يُرِيهِمُ اللَّهُ أَعْمالَهُمْ حَسَراتٍ عَلَيْهِمْ يعنى : « و اين چنين خداوند اعمال ايشان را بعنوان حسرتى بر ايشان به آنان مىنماياند » فرمود : وقتى هنگام مرگ آنچه از عذاب اليم بر ايشان آماده شده مىبينند ، و اينان همان اصحاب صحيفهاى هستند كه آن را بعنوان مخالفت با على عليه السّلام نوشتند ، ( و دنبالهء آيه چنين است : ) « وَ ما هُمْ بِخارِجِينَ مِنَ النَّارِ » يعنى : « و آنان از آتش خارج نمىشوند » .